İnfertilite, yani halk arasında bilinen adıyla kısırlık, günümüzde sıkça rastlanan bir durumdur. Sağlıksız beslenme alışkanlıkları, artan sigara ve alkol kullanımı, çiftlerin gebe kalmasını ne yazık ki zorlaştırmaktadır. Eskiden daha çok kadınlarla ilişkilendirilen bu sorun, modern çağda erkeklerde de sık görülmektedir. Erkekler artık bu konuya daha bilinçli yaklaşmakta ve tedavi arayışına girmektedir. Erkek infertilitesi için birçok farklı tedavi yöntemi bulunmaktadır.
Kısırlık (infertilite) nedir?
Kısırlık, korunmasız ve düzenli cinsel ilişkiye rağmen bir yıl boyunca gebeliğin oluşmaması olarak tanımlanır.
Erkeklerde kısırlığa bağlı problemler fizik muayene ve sperm analizleriyle anlaşılabilir. Ancak bazen hormon testleri, ultrason ve genetik testler de gerekebilir. Çocuk sahibi olmak isteyen bireylerin değerlendirilmesinden sonra, yapay döllenme ve tüp bebek (IVF) gibi tedavilere ek olarak doğal yolla gebelik şansının da olduğu bilgisi verilmelidir.
İnfertilite nasıl anlaşılır?
Çiftler erkek infertilitesi şüphesiyle doktora başvurduğunda, sadece kadın odaklı değil, erkeklerle ilgili de kapsamlı bir muayene yapılmalıdır. Erkeklerin ne kadar süredir çocuk sahibi olmaya çalıştığı, korunmasız cinsel ilişkiye ne kadar zamandır girdikleri, varsa önceki evliliklerinde çocuk sahibi olup olmadıkları, ayrıca erektil disfonksiyon gibi sorunlarının olup olmadığı sorgulanmalıdır. İnfertilite sadece üreme sistemi ile ilgili olmayıp, bazı erkek sağlığı sorunları da doğurganlığı etkileyebilir.
Erkek infertilitesi, çiftler üzerinde derin etkiler bırakabilir, yetersizlik hissi yaratabilir ve çiftler arasında sorunlara yol açabilir. Erkeklerde kısırlık, erkek üreme sistemindeki sorunlar nedeniyle gebeliğin olmaması olarak tanımlanır. Sperm kanallarında oluşan problemler, yeterli sperm üretilememesi şeklinde kendini gösterir.
Erkeklerde kısırlığın nedenleri nelerdir?
Erkek kısırlığı birçok nedenle ortaya çıkabilir:
- Varikosel (varisli damarlar)
- Hormonal ve genetik faktörler
- Geçirilmiş enfeksiyon ve buna bağlı sperm kanallarında tıkanıklık
- Geçirilmiş ameliyatlar
- Doğuştan gelen anomaliler
- Çevresel faktörler
- Kimyasal maddelere maruz kalma
- Enfeksiyonlar
- Sperm anormallikleri
- Genetik hastalıklar
Kısırlık için hangi tedaviler uygulanır?
Hastanın hikayesi ayrıntılı olarak değerlendirildikten sonra, ürolojik muayene yapılmalıdır. Bu muayenede, organların yapısı, büyüklüğü, boyutları ve inmemiş testis varlığı incelenir. Özellikle erkek bireylerde penis muayenesi çok önemlidir. Penis eğriliği, testis boyutları ve sperm kanallarının darlığı dikkatlice araştırılmalıdır.
Sperm analizi
Genel vücut muayenesinin ardından laboratuvar testleri yapılmalıdır. Sperm analizi için bireyin en az 3 gün cinsel perhiz yapması (ejakülasyon yapmaması) gerekmektedir.
Meninin analizi
Sperm kalitesini belirlemede semen analizi ilk adımdır. Doğru sonuç için 3-4 hafta arayla iki kez semen analizi yapılması önemlidir.
Kan ve hormon testleri
FSH, LH, testosteron ve prolaktin değerlerinin kontrolü erkek kısırlığı hakkında bilgi verir. Bu testlerin tedavi öncesi yapılması gereklidir.
Testis biyopsisi
Hormon testlerinden olumlu sonuç alınamazsa, her iki testisten biyopsi alınması faydalı olabilir.
Kısırlık şüphesi durumunda önce erkek mi, kadın mı doktora gitmeli?
Her iki bireyin de aynı anda doktora başvurması gerekir, ancak erkeklerin testleri daha kolay ve hızlı sonuç verdiği için erkekten başlanması önerilir.
Tıkanıklıklar nasıl oluşur?
Sperm kanallarındaki tıkanıklık dört ana nedenle oluşabilir:
- Zamanla gelişen kistler nedeniyle tıkanıklıklar,
- “Vazektomi” denilen doğum kontrol yöntemi sonrası oluşan tıkanıklıklar,
- Genetik faktörler nedeniyle sperm çıkış kanallarının gelişmemesi sonucu doğuştan tıkanıklık,
- Bel soğukluğu gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar nedeniyle tıkanıklık.
Tıkanıklıklar, özel mikrocerrahi ve endoskopik yöntemlerle başarılı şekilde tedavi edilerek kadınların hamile kalması sağlanabilir.
